In de industriële automatisering werken electrical engineers en procesautomatiseerders nauw samen aan complexe installaties en besturingssystemen. Toch weten veel technische professionals niet precies waar de grens ligt tussen beide specialismen, of hoe die samenwerking er in de praktijk uitziet. Dit artikel geeft antwoord op de meest gestelde vragen over deze samenwerking, zodat je als engineer precies weet wat je kunt verwachten.
Wat is het verschil tussen een electrical engineer en een procesautomatiseerder?
Een electrical engineer richt zich op het ontwerpen, ontwikkelen en tekenen van elektrotechnische installaties en besturingsschema’s, zowel voor laagspanning- als zwakstroominstallaties. Een procesautomatiseerder, ook wel software engineer of PLC-programmeur genoemd, vertaalt die hardware naar werkende besturingssoftware die een proces aanstuurt en bewaakt.
Concreet gezegd: de electrical hardware engineer in de industrie bepaalt hoe de bekabeling loopt, welke componenten er in een schakelkast komen en hoe het elektrische schema eruitziet. De procesautomatiseerder zorgt er vervolgens voor dat de machine of installatie ook daadwerkelijk doet wat hij moet doen, door PLC-logica, HMI-schermen en communicatieprotocollen te programmeren.
Beide rollen zijn onlosmakelijk verbonden. Zonder een goed elektrisch ontwerp heeft de software geen betrouwbare basis. Zonder goede software is het mooiste schakelschema in de praktijk nutteloos.
Hoe werken electrical engineers en procesautomatiseerders samen in de praktijk?
In de praktijk begint de samenwerking al in de ontwerpfase. De electrical engineer analyseert de klantspecificaties en vertaalt die naar een elektrisch ontwerp, inclusief I/O-lijsten en componentkeuzes. De procesautomatiseerder gebruikt diezelfde informatie als basis voor de softwarearchitectuur en de PLC-programmering.
Tijdens het project lopen de twee disciplines parallel. Terwijl de hardware wordt gebouwd, werkt de software engineer alvast aan de besturingssoftware in een simulatieomgeving. Zodra de hardware gereed is, worden beide werelden samengevoegd en getest. In die fase is intensief overleg essentieel: een gewijzigde I/O-adressering of een aangepaste componentkeuze heeft direct gevolgen voor de software, en andersom.
In de dagelijkse praktijk betekent dit regelmatig afstemmen over technische details, gezamenlijk reviewen van documentatie en samen oplossen van problemen die pas zichtbaar worden als hardware en software met elkaar communiceren.
Waarom is de samenwerking tussen hardware en software engineering essentieel?
De samenwerking tussen hardware en software engineering is essentieel omdat moderne industriële installaties niet meer functioneren als silo’s. Een gemiste afstemming tussen het elektrische ontwerp en de besturingssoftware leidt direct tot storingen, vertragingen of onveilige situaties op de werkvloer.
Naarmate installaties complexer worden, neemt het belang van deze integratie toe. Denk aan dynamische UPS-systemen die wereldwijd worden ingezet, of aan assemblagemachines met MES-interfaces. In zulke projecten is de grens tussen hardware en software vloeiend. Een fout in de signaalverwerking kan zowel een hardware- als een softwareoorzaak hebben. Teams die goed samenwerken, lossen dit soort problemen sneller op en leveren betrouwbaardere systemen af.
Welke vaardigheden overlappen tussen deze twee specialismen?
Electrical engineers en procesautomatiseerders delen meer kennis dan vaak wordt gedacht. De belangrijkste overlappende vaardigheden zijn het begrijpen van industriële communicatieprotocollen, het lezen en interpreteren van technische documentatie en het werken met klantstandaarden en normen.
- Kennis van veldbus- en communicatieprotocollen zoals Profibus, Profinet of Modbus is voor beide disciplines relevant
- Instrumentatie en sensorkennis helpt de software engineer te begrijpen hoe meetwaarden tot stand komen
- Normering en veiligheidsstandaarden zoals IEC-normen zijn voor beide van toepassing
- Probleemoplossend denken bij storingen die zowel een hardware- als softwarecomponent kunnen hebben
- Klantcommunicatie en het vertalen van functionele eisen naar technische specificaties
Deze gedeelde basis maakt het mogelijk dat engineers vanuit beide disciplines effectief met elkaar communiceren, zonder dat er voortdurend een tolk nodig is tussen de disciplines.
Hoe verloopt de samenwerking tijdens FAT en inbedrijfstelling?
Tijdens de Factory Acceptance Test (FAT) en de inbedrijfstelling werken electrical engineers en procesautomatiseerders het meest intensief samen. In deze fase worden hardware en software voor het eerst als geheel getest, en komen eventuele discrepanties tussen het elektrische ontwerp en de softwarelogica aan het licht.
De FAT vindt plaats bij de fabrikant of systeemintegrator, voordat de installatie naar de klantlocatie gaat. Beide disciplines testen samen of alle functies werken zoals beschreven in de functionele specificatie. Denk aan het controleren van noodstopfuncties, het valideren van sensorwaarden en het doorlopen van alle processtappen.
Bij de inbedrijfstelling op locatie komen daar de praktijkomstandigheden bij: kabellengtes, omgevingsinvloeden en de integratie met bestaande systemen van de klant. In deze fase is snelle communicatie tussen de electrical engineer en de software engineer cruciaal. Een afwijkende meting kan zowel een bekabelingsprobleem als een softwareparameter zijn. Teams die gewend zijn samen te werken, weten snel wie welk deel van het probleem oppakt.
Wat maakt iemand geschikt voor een rol in electrical of software engineering?
Iemand is geschikt voor een rol in electrical of software engineering wanneer hij of zij een technische achtergrond combineert met praktijkervaring, zelfstandig kan werken en een echte passie heeft voor het vak. Een MBO-4 of HBO-opleiding in elektrotechniek, meet- en regeltechniek of industriële automatisering vormt doorgaans de basis.
Naast de formele opleiding tellen persoonlijkheid en houding zwaar mee. De beste engineers zijn mensen die ook buiten werktijd met techniek bezig zijn, of dat nu Arduino-projecten zijn, thuis netwerken opzetten of experimenteren met embedded systemen. Die intrinsieke motivatie zorgt ervoor dat ze snel nieuwe technieken oppikken en proactief meedenken met de klant.
Praktische vaardigheden die het verschil maken:
- Zelfstandig werken en verantwoordelijkheid nemen voor het eindresultaat
- Proactief vragen stellen en werken met klantstandaarden
- Technische documentatie opstellen en interpreteren
- Flexibel kunnen schakelen tussen verschillende projecten en omgevingen
Hoe EXPRO jou helpt groeien als electrical of software engineer
Bij EXPRO engineering werken electrical engineers en software engineers dagelijks samen aan uitdagende projecten in de industriële automatisering. Van het ontwerpen van besturingsschema’s voor laagspanningsinstallaties tot het optimaliseren van besturingssoftware voor systemen die wereldwijd worden ingezet: wij pakken de volledige engineering op, van concept tot nazorg.
Wat wij bieden aan technische professionals:
- Complexe, afwisselende projecten bij klanten in diverse industrieën
- Een team van echte vakgenoten, tot op directieniveau technisch onderlegd
- Werkzaamheden vanuit onze vestigingen in Hengelo, Gorinchem en Assen
- Ruimte om zelfstandig te werken en verantwoordelijkheid te nemen
- Projecten waarbij hardware en software engineering hand in hand gaan
Ben jij een ervaren electrical engineer of software engineer met een passie voor industriële automatisering? Bekijk onze openstaande mogelijkheden bij EXPRO engineering en ontdek of er een project bij jou past. Heb je vragen of wil je vrijblijvend kennismaken? Neem dan contact met ons op, we denken graag met je mee.