EXPRO

ExcellentE professionals in It, telecom & engineering

Maak kennis met EXPRO. Wij maken graag kennis met u om te kijken waar we kunnen samenwerken.

+65 excellentE professionals

3 divisies

4 VESTIGINGEN

24/7 SUPPORT

01/11/2026

Ja, je kunt van werkgever wisselen, ook als je een lopend opleidingscontract hebt. Of je daarbij opleidingskosten moet terugbetalen, hangt af van wat er in je contract staat, hoe lang je al in dienst bent en of het studiekostenbeding juridisch geldig is opgesteld. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over opleidingscontracten en van baan wisselen.

Wat zegt de wet over een opleidingscontract bij ontslag of vertrek?

De wet verplicht werkgevers om bepaalde opleidingen kosteloos aan te bieden, maar voor aanvullende scholing mogen zij afspraken maken over terugbetaling. Sinds de invoering van de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in 2022 gelden er strengere regels: opleidingen die noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van de functie, mogen niet meer op de werknemer worden verhaald.

Concreet betekent dit dat je werkgever geen terugbetalingsverplichting mag opleggen voor verplichte of functiegerelateerde opleidingen. Denk aan een vereiste certificering voor het werken met specifieke PLC-systemen of een verplichte veiligheidstraining op de werkvloer. Voor vrijwillige, loopbaangerichte opleidingen die verder gaan dan wat de functie strikt vereist, mag een werkgever wel een studiekostenbeding afspreken.

Verlaat je het bedrijf voordat de opleiding is afgerond of kort daarna, dan kan de werkgever een deel van de kosten terugvorderen op basis van de contractuele afspraken. De wet schrijft echter voor dat dit beding schriftelijk vastgelegd moet zijn en dat er een glijdende schaal wordt gehanteerd.

Moet je altijd opleidingskosten terugbetalen als je vertrekt?

Nee, je bent niet altijd verplicht om opleidingskosten terug te betalen bij vertrek. Of je terugbetalingsverplichting geldt, hangt af van drie factoren: of er een geldig studiekostenbeding in je contract staat, hoe lang je na de opleiding nog in dienst bent gebleven en of de opleiding verplicht of vrijwillig was.

Een veelgebruikt systeem is de glijdende schaal. Daarbij betaal je minder terug naarmate je langer in dienst bent gebleven na het afronden van de opleiding. Een voorbeeld van hoe zo’n schaal eruit kan zien:

  • Vertrek kort na afsluiting van de opleiding: je betaalt het grootste deel van de kosten terug
  • Vertrek na ongeveer een half jaar: je betaalt nog een groot deel terug
  • Vertrek na ongeveer een jaar: je betaalt ongeveer de helft terug
  • Vertrek na ongeveer anderhalf jaar: je betaalt nog een klein deel terug
  • Vertrek na twee jaar: in de regel geen terugbetaling meer

De precieze percentages en termijnen verschillen per werkgever en per contract. Controleer daarom altijd wat er in jouw studiekostenbeding is afgesproken.

Als er geen studiekostenbeding in je contract staat, kan je werkgever in principe geen opleidingskosten terugvorderen. Controleer je arbeidscontract en eventuele bijlagen dus altijd zorgvuldig voordat je stappen onderneemt.

Wat is het verschil tussen een studiekostenbeding en een scholingsverplichting?

Een studiekostenbeding is een contractuele afspraak waarbij de werknemer zich verplicht om opleidingskosten geheel of gedeeltelijk terug te betalen bij vroegtijdig vertrek. Een scholingsverplichting is het recht of de plicht van de werkgever om bepaalde opleidingen aan te bieden, ongeacht of daaraan kosten verbonden zijn voor de werknemer.

Het onderscheid is belangrijk voor iedereen die overweegt van baan te wisselen. Een scholingsverplichting vanuit de wet of cao geeft jou als werknemer recht op opleiding, maar koppelt daaraan geen terugbetalingsplicht. Een studiekostenbeding doet dat wel, maar alleen als het correct is opgesteld en betrekking heeft op een opleiding die niet wettelijk verplicht is.

In de technische sector, waar voortdurende bijscholing in bijvoorbeeld Siemens TIA Portal, Beckhoff TwinCAT of andere PLC-omgevingen gebruikelijk is, is het goed om te weten in welke categorie jouw opleiding valt. Dat bepaalt hoeveel financiële ruimte je hebt bij een eventuele overstap.

Kan een nieuwe werkgever de opleidingskosten overnemen?

Ja, een nieuwe werkgever kan ervoor kiezen om jouw openstaande opleidingskosten over te nemen. Dit is geen wettelijke verplichting, maar een onderhandelbare arbeidsvoorwaarde. In markten waar technische professionals schaars zijn, is dit een reële optie die je bespreekbaar kunt maken tijdens de sollicitatieprocedure.

De nieuwe werkgever betaalt dan het openstaande bedrag aan jouw vorige werkgever, soms direct, soms via een vergoeding aan jou. In ruil daarvoor spreken jullie vaak een minimale bindingsduur af bij de nieuwe werkgever. Zorg er altijd voor dat dit schriftelijk wordt vastgelegd in je nieuwe arbeidscontract of een bijlage daarop.

Of een nieuwe werkgever bereid is dit te doen, hangt sterk af van jouw waarde voor de organisatie en de hoogte van het bedrag. Bij gespecialiseerde profielen in industriële automatisering of elektrotechnische engineering is de drempel voor zo’n overname doorgaans lager, omdat de zoektocht naar ervaren engineers tijdrovend en kostbaar is.

Wanneer is een studiekostenbeding nietig of ongeldig?

Een studiekostenbeding is nietig of ongeldig als het betrekking heeft op een opleiding die de werkgever wettelijk verplicht is aan te bieden, als het niet schriftelijk is overeengekomen, of als de terugbetalingsregeling geen glijdende schaal bevat die rekening houdt met de duur van het dienstverband na de opleiding.

Specifieke situaties waarin een studiekostenbeding niet afdwingbaar is:

  • De opleiding was noodzakelijk voor het uitvoeren van de functie waarvoor je bent aangenomen
  • De opleiding is wettelijk verplicht gesteld, bijvoorbeeld via een cao of veiligheidswetgeving
  • Het beding is niet schriftelijk vastgelegd in het contract of een aparte bijlage
  • Er is geen glijdende schaal opgenomen, waardoor de terugbetaling als onredelijk bezwarend wordt beschouwd
  • Het ontslag is genomen door de werkgever zelf, tenzij er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer

Twijfel je of jouw studiekostenbeding geldig is? Laat het beoordelen door een arbeidsrechtjurist of neem contact op met een vakbond. Een ongeldig beding geeft je juridisch gezien de ruimte om te vertrekken zonder financiële gevolgen.

Hoe bespreek je een opleidingscontract bij een sollicitatie?

Wees open over je situatie zodra het gesprek concreet wordt. Noem het studiekostenbeding bij het bespreken van de arbeidsvoorwaarden en geef aan wat het openstaande bedrag is en tot wanneer de terugbetalingsverplichting loopt. Een transparante aanpak voorkomt verrassingen en laat zien dat je professioneel met de situatie omgaat.

Praktische stappen voor dit gesprek:

  1. Bereken vooraf het exacte openstaande bedrag op basis van de glijdende schaal in je huidige contract
  2. Breng dit pas ter sprake als er serieuze interesse is, bij voorkeur in de tweede of derde gespreksronde
  3. Vraag expliciet of de nieuwe werkgever bereid is de kosten over te nemen of te compenseren via een toeslag
  4. Laat eventuele afspraken altijd schriftelijk vastleggen, ook als het om een mondelinge toezegging gaat
  5. Controleer of de nieuwe werkgever ook een studiekostenbeding hanteert, zodat je niet opnieuw in dezelfde situatie belandt

Wacht niet tot het laatste moment om dit onderwerp aan te snijden. Hoe eerder je duidelijkheid schept, hoe soepeler de overgang verloopt voor alle betrokken partijen.

Hoe wij bij EXPRO Engineering omgaan met jouw situatie

Bij EXPRO Engineering begrijpen we dat een overstap soms gepaard gaat met praktische drempels zoals een lopend opleidingscontract. We werken met ervaren engineers in software engineering en elektrotechnische engineering, en we weten dat talent niet altijd op het perfecte moment beschikbaar is.

Wat wij concreet kunnen betekenen als je overweegt bij ons te komen werken:

  • We bespreken openlijk jouw huidige contractsituatie, inclusief eventuele terugbetalingsverplichtingen
  • In bepaalde gevallen zijn we bereid opleidingskosten geheel of gedeeltelijk over te nemen als jouw profiel past bij onze projecten
  • We bieden een werkomgeving waarin technische groei centraal staat, van PLC-ontwikkeling in Siemens, Beckhoff of Allen Bradley tot elektrotechnische projecten met tools als EPLAN
  • Iedereen bij ons, tot op directieniveau, heeft een technische achtergrond, wat zorgt voor een cultuur die aansluit bij echte vakprofessionals

Ben je een ervaren software engineer of hardware engineer en wil je weten wat een overstap naar EXPRO Engineering voor jou betekent? Bekijk dan onze vacatures en mogelijkheden bij EXPRO of neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee over de beste stap voor jouw loopbaan.

Benieuwd naar de mogelijkheden of wil je meer weten over salarissen, tarieven of vergoedingen binnen jouw vakgebied? Neem contact op met EXPRO Engineering. Bel ons op +31 74 851 32 79 of mail naar info@expro-engineering.nl voor meer informatie.

Gerelateerde artikelen


Categorieën:


Ga terug naar alle nieuwsblogs 


Gerelateerde berichten

Blijf op de hoogte rondom al het nieuws van EXPRO