Een elektrotechnische opleiding is een technische studie waarbij je leert hoe elektrische systemen, installaties en besturingen werken, ontworpen en onderhouden worden. Afhankelijk van het niveau (MBO of HBO) ligt de nadruk op praktische uitvoering of op het ontwerpen en analyseren van complexe systemen. Deze opleiding vormt de basis voor een breed scala aan technische beroepen in de industrie, van elektrotechnisch engineer tot software engineer in de industriële automatisering. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de elektrotechnische opleiding.
Welke vakken komen aan bod bij elektrotechniek?
Bij een elektrotechnische opleiding leer je de basisprincipes van elektriciteit, stroomkringen, meet- en regeltechniek en besturingstechniek. Afhankelijk van het niveau en de richting komen ook vakken zoals industriële automatisering, PLC-programmering en installatietechniek aan bod. De opleiding combineert theorie met veel praktijkgericht werken.
Concreet kun je bij een elektrotechnische opleiding de volgende vakgebieden verwachten:
- Elektrotechnische grondslagen: wisselstroom, gelijkstroom, vermogen en vermogensberekeningen
- Meet- en regeltechniek: sensoren, actuatoren en regelkringen
- Besturingstechniek: logische schakelingen en PLC-basisconcepten
- Installatietechniek: laagspanningsinstallaties, kabelberekening en schakelkaartechniek
- Industriële automatisering: procesbeheer, SCADA-systemen en communicatieprotocollen
- Tekenen en documentatie: werken met technische tekeningen en engineeringtools zoals EPLAN of AutoCAD Electrical
Het is belangrijk om elektrotechniek niet te verwarren met elektronica. Elektronica richt zich op componenten zoals chips en printplaatontwerp, terwijl elektrotechniek gaat over installaties, systemen en besturingen op industrieel niveau. Dit onderscheid is in de praktijk groot en bepaalt ook welke beroepen je na de opleiding kunt uitoefenen.
Wat is het verschil tussen een MBO- en HBO-opleiding elektrotechniek?
Het belangrijkste verschil tussen een MBO- en HBO-opleiding elektrotechniek zit in de diepgang en het abstractieniveau. Een MBO-opleiding (niveau 4) richt zich op praktische uitvoering en het toepassen van bestaande methoden. Een HBO-opleiding gaat verder: je leert systemen analyseren, ontwerpen en verbeteren op basis van theoretische kennis en eigen inzicht.
MBO elektrotechniek (niveau 4)
Op MBO-niveau leer je installaties aanleggen, onderhouden en in bedrijf stellen. De opleiding is sterk praktijkgericht en sluit direct aan op uitvoerende functies in de industrie. Denk aan het aansluiten van schakelkasten, het uitvoeren van metingen of het werken met PLC-basisinstructies. De opleiding duurt doorgaans drie tot vier jaar en bevat veel stage-uren.
HBO elektrotechniek
Op HBO-niveau ga je dieper in op de achterliggende theorie. Je leert installaties en systemen zelfstandig ontwerpen, berekeningen uitvoeren en complexere vraagstukken oplossen. Vakken zoals warmteberekening voor schakelkasten, kabelberekening en geavanceerde besturingstechniek komen uitgebreider aan bod. HBO-ingenieurs werken vaker in een ontwerpende of adviserende rol en zijn beter uitgerust voor het werken met uitgebreide engineeringtools.
In de praktijk geldt: beide niveaus hebben waarde op de arbeidsmarkt, maar de aard van het werk verschilt. MBO’ers voeren uit; HBO’ers ontwerpen en coördineren. Veel professionals combineren hun MBO-basis later met aanvullende cursussen of een HBO-traject om door te groeien.
Welke beroepen kun je uitoefenen na een elektrotechnische opleiding?
Na een elektrotechnische opleiding kun je terecht in een breed scala aan technische functies, afhankelijk van je niveau en specialisatie. De meest voorkomende beroepen zijn elektrotechnisch engineer, hardware engineer, besturingstechnicus, projectengineer en software engineer in de industriële automatisering.
Een overzicht van beroepen die aansluiten bij een elektrotechnische achtergrond:
- Hardware engineer / elektrotechnisch engineer: ontwerpt elektrotechnische en besturingsinstallaties, werkt met tools zoals EPLAN, Elcad of See Electrical
- PLC-programmeur / software engineer: ontwikkelt besturingssoftware voor machines en installaties, werkt met platformen zoals Siemens, Beckhoff, Allen Bradley of Schneider
- Projectengineer: coördineert technische projecten van ontwerp tot inbedrijfstelling
- Inbedrijfstellingsingenieur: test en commissioningt installaties op locatie (FAT en on-site)
- Besturingstechnicus: onderhoudt en optimaliseert bestaande besturingssystemen
- Systeemintegrator: combineert hardware en software tot complete geautomatiseerde oplossingen
De grens tussen hardware engineering en software engineering vervaagt steeds meer. Engineers met kennis van beide disciplines zijn daardoor bijzonder waardevol op de arbeidsmarkt.
Hoe ziet de arbeidsmarkt eruit voor elektrotechnisch opgeleiden?
De arbeidsmarkt voor elektrotechnisch opgeleiden is sterk. Door de toenemende automatisering in de industrie en de groeiende vraag naar slimme besturingssystemen is er een structureel tekort aan goed opgeleide elektrotechnisch engineers. Zowel MBO- als HBO-opgeleiden zijn gewild, met name in de maakindustrie, voedingsmiddelenindustrie en bij systeemintegrators.
Een aantal factoren maakt de positie van elektrotechnisch opgeleiden op de arbeidsmarkt sterk:
- De industrie digitaliseert in hoog tempo, waardoor de vraag naar engineers met kennis van PLC-systemen en industriële automatisering blijft groeien
- Vergrijzing in de technische sector zorgt voor een toenemend personeelstekort
- Engineers met ervaring in meerdere PLC-platformen (zoals Siemens én Beckhoff) zijn schaars en daardoor extra gevraagd
- Kennis van ontwerpmethoden zoals het V-model of Agile/Scrum maakt een kandidaat aantrekkelijker voor softwaregerichte functies
- Internationale projecten en wereldwijd inzetbare installaties creëren ook vraag naar engineers die flexibel kunnen werken
Kortom: wie een elektrotechnische opleiding heeft afgerond en praktijkervaring opdoet, staat er goed voor op de arbeidsmarkt in 2026 en de jaren daarna.
Welke aanvullende vaardigheden maken een elektrotechnisch engineer sterker?
Naast de technische basiskennis uit de elektrotechnische opleiding zijn er vaardigheden die een engineer echt onderscheiden. Denk aan diepgaande kennis van specifieke engineeringtools, ervaring met meerdere PLC-fabrikanten en het vermogen om zelfstandig en proactief te werken binnen complexe projecten.
De meest waardevolle aanvullende vaardigheden voor elektrotechnisch engineers zijn:
- Engineeringtools: beheersing van software zoals EPLAN, AutoCAD Electrical, Elcad of See Electrical voor hardware engineers
- PLC-kennis: praktijkervaring met meerdere platformen zoals Siemens TIA Portal, Beckhoff TwinCAT, Allen Bradley, Mitsubishi, Schneider, B&R of Bachmann
- Ontwerpmethoden: kennis van het V-model voor gestructureerde softwareontwikkeling of Agile/Scrum/Kanban voor flexibele projectaanpak
- Kabel- en warmteberekening: technische berekeningen voor installaties en schakelkasten
- Virtual commissioning en testtools: simuleren en testen van besturingssoftware voor inbedrijfstelling
- Communicatieve vaardigheden: proactief vragen stellen, klantstandaarden begrijpen en technische documentatie helder opleveren
Engineers die ook in hun vrije tijd met techniek bezig zijn, zoals experimenteren met netwerken, werken met Arduino of het bouwen van eigen automatiseringsprojecten, ontwikkelen een dieper begrip van systemen dat in de praktijk direct zijn waarde bewijst. Technische passie is geen bijzaak, maar een echte onderscheidende factor.
Hoe EXPRO Engineering jou verder helpt als elektrotechnisch engineer
Heb je een elektrotechnische opleiding afgerond en wil je werken aan uitdagende technische projecten in de industriële automatisering? Dan ben je bij ons aan het juiste adres. EXPRO Engineering is een technisch ontwerpbureau waar iedereen, tot op directieniveau, een technische achtergrond heeft. We werken aan complexe projecten voor diverse industrieën en zoeken engineers die echt begaan zijn met hun vak.
Wat we bieden aan elektrotechnisch engineers:
- Projecten in hardware engineering, waarbij je werkt met tools zoals EPLAN en AutoCAD Electrical en berekeningen uitvoert voor schakelkasten en installaties
- Projecten in software engineering, waarbij je PLC-besturingen ontwikkelt voor fabrikanten als Siemens, Beckhoff, Allen Bradley en Schneider
- Volledige engineeringtrajecten van concept tot nazorg, inclusief inbedrijfstelling en FAT
- Een omgeving waar je vakkennis écht telt en waar je samenwerkt met gelijkgestemde technici
- Vestigingen in Hengelo, Gorinchem en Assen, ideaal bereikbaar vanuit de meeste regio’s in Nederland
Ben jij een ervaren elektrotechnisch engineer met een MBO-4- of HBO-achtergrond en zoek je een technische omgeving waar jouw expertise op waarde wordt geschat? Neem contact met ons op en ontdek welke projecten bij jou passen.
Gerelateerde artikelen
- Wat voor vervolgopleidingen zijn er na een elektrotechnische opleiding?
- Hoe ziet de loopbaanontwikkeling van een electrical hardware engineer eruit?
- Welke SCADA-kennis is gevraagd op de arbeidsmarkt?
- Welke normen en richtlijnen moet een electrical engineer kennen?
- Heb je wiskunde B nodig voor Electrical Engineering?