EPLAN is een van de meest gebruikte softwarepakketten voor elektrotechnisch ontwerp in de industrie. Of je nu net begint als electrical engineer of al jaren in het vak zit, vroeg of laat kom je dit platform tegen. Een veelgestelde vraag is dan ook: hoe lang duurt het eigenlijk om EPLAN te leren? Het eerlijke antwoord is dat dit sterk afhangt van je achtergrond, je leerdoelen en de manier waarop je het aanpakt. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen rondom het leren van EPLAN, van de basisprincipes tot productief inzetten op de werkvloer.
Wat is EPLAN en waarvoor wordt het gebruikt?
EPLAN is een professioneel softwarepakket voor het ontwerpen van elektrotechnische schema’s, besturingsinstallaties en schakelkasten. Het wordt wereldwijd ingezet door electrical engineers om installatietekeningen, kabelplannen, stuklijsten en documentatie te maken op een gestructureerde en gestandaardiseerde manier.
De meest gebruikte variant is EPLAN Electric P8, waarmee engineers complete E-schema’s tekenen die direct gekoppeld zijn aan een database. Dat betekent dat wijzigingen in een schema automatisch doorwerken in stuklijsten, klemmenboeken en andere documenten. Dit maakt EPLAN veel krachtiger dan traditionele tekenprogramma’s zoals AutoCAD Electrical.
EPLAN wordt ingezet in uiteenlopende sectoren, van de voedingsmiddelenindustrie tot de machinebouw en procesindustrie. Voor bedrijven die werken met complexe besturingsinstallaties is het een onmisbaar hulpmiddel om fouten te minimaliseren en de doorlooptijd van projecten te verkorten.
Hoe lang duurt het om EPLAN te leren?
De basisprincipes van EPLAN leer je in twee tot vijf dagen via een gerichte training. Om zelfstandig eenvoudige schema’s te kunnen tekenen, heb je gemiddeld twee tot vier weken praktijkervaring nodig. Volledig productief worden op een professioneel niveau vraagt doorgaans drie tot zes maanden regelmatig werken met het pakket.
Dit is een veelgestelde vraag, en het antwoord verschilt per persoon en situatie. Iemand met een stevige elektrotechnische achtergrond en ervaring met andere tekensoftware pikt de basisbediening sneller op dan iemand die helemaal nieuw is in de wereld van E-schema’s. De software zelf is niet bijzonder intuïtief voor beginners, maar zodra de logica achter de databasestructuur duidelijk is, gaat het leerproces snel.
Wat het leren van EPLAN ook beïnvloedt, is de diepgang die je nastreeft. Basisschema’s tekenen is relatief snel te leren. Werken met macro’s, geautomatiseerde rapportages en projectspecifieke sjablonen vraagt aanzienlijk meer tijd en oefening.
Wat zijn de verschillende niveaus in EPLAN?
Binnen EPLAN zijn er globaal drie niveaus te onderscheiden: beginners die de basisnavigatie en schematekenen beheersen, gevorderde gebruikers die werken met macro’s en projectinstellingen, en experts die de software configureren, automatiseren en koppelen aan andere systemen.
- Basisniveau: Navigeren in de software, symbolen plaatsen, eenvoudige schema’s tekenen en basisrapportages genereren. Dit niveau is haalbaar na een korte training en enkele weken praktijk.
- Gevorderd niveau: Werken met macro’s, het beheren van artikeldatabases, het instellen van projectsjablonen en het genereren van uitgebreide documentatie. Dit vraagt meerdere maanden ervaring.
- Expertniveau: Configureren van de EPLAN-omgeving, automatisering via scripting, integratie met ERP-systemen en het beheren van bedrijfsbrede standaarden. Dit niveau bereiken duurt doorgaans een jaar of langer bij intensief gebruik.
In de praktijk werken de meeste engineers op het gevorderde niveau. Het expertniveau is vaak voorbehouden aan EPLAN-beheerders of senior engineers die verantwoordelijk zijn voor de softwareomgeving binnen een organisatie.
Welke voorkennis heb je nodig om EPLAN te leren?
Om EPLAN effectief te leren, heb je basiskennis van elektrotechniek nodig. Je moet begrijpen wat een schakelschema is, hoe componenten zoals relais, contactoren en PLC-ingangen werken, en hoe elektrotechnische documentatie is opgebouwd. Zonder die achtergrond is het moeilijk om zinvol met de software te werken.
Specifieke softwarekennis is geen harde vereiste, maar ervaring met andere technische tekenprogramma’s helpt bij het wennen aan de werkomgeving. Kennis van normen zoals IEC 61082, die de eisen voor documentatie van elektrische installaties beschrijft, is een pluspunt omdat EPLAN sterk op deze normen is gebaseerd.
Voor software engineers die ook met EPLAN willen werken, is het verstandig om eerst een stevige basis in elektrotechnisch ontwerp op te bouwen. De software is een hulpmiddel, maar het vakinhoudelijke inzicht bepaalt uiteindelijk de kwaliteit van het ontwerp.
Hoe kun je EPLAN het beste leren?
De meest effectieve manier om EPLAN te leren is een combinatie van een officiële training, gevolgd door directe toepassing op echte projecten. Theorie zonder praktijk beklijft slecht bij technische software. Hoe sneller je na een training aan de slag gaat met echte schema’s, hoe sneller de kennis blijft hangen.
Er zijn meerdere leerpaden beschikbaar:
- Officiële EPLAN trainingen: EPLAN biedt zelf gecertificeerde trainingen aan, variërend van basismodules tot specialistische cursussen. Dit is een solide startpunt met gestructureerde leerstof.
- Online cursussen en tutorials: Platforms zoals YouTube en gespecialiseerde e-learningdiensten bieden gratis en betaalde EPLAN-tutorials. Handig voor zelfstudie en het opfrissen van specifieke functies.
- Leren op de werkvloer: Werken naast een ervaren EPLAN-gebruiker versnelt het leerproces aanzienlijk. Directe feedback op je werk en het zien van best practices in actie zijn onvervangbaar.
- Proefprojecten: Zelf kleine schema’s nabouwen of bestaande projecten analyseren helpt om de logica van de software te doorgronden.
Bij ons merken we dat engineers die direct na hun training worden ingezet op projecten waarbij ze EPLAN actief gebruiken, het snelst groeien. De combinatie van begeleiding en zelfstandig werken is daarin doorslaggevend.
Hoe snel wordt EPLAN productief ingezet op de werkvloer?
Een engineer met elektrotechnische basiskennis en een goede EPLAN-training kan na twee tot vier weken productief bijdragen aan eenvoudige projecten. Voor complexere taken zoals het opzetten van projectsjablonen of werken met geavanceerde macro’s is drie tot zes maanden praktijkervaring realistischer.
Productiviteit hangt sterk af van de projectomgeving. In een bedrijf met goed ingerichte EPLAN-sjablonen, een uitgebreide artikeldatabase en duidelijke werkinstructies is de leercurve voor nieuwe gebruikers aanzienlijk korter. Een engineer hoeft dan niet alles zelf op te bouwen, maar werkt binnen een bestaande structuur die hem of haar op weg helpt.
Een andere factor is de complexiteit van de projecten. Standaard machinebeveiliging of eenvoudige schakelkasten zijn sneller te realiseren dan uitgebreide besturingsinstallaties met honderden I/O-punten en gedetailleerde kabelplannen. Het is verstandig om nieuwe EPLAN-gebruikers geleidelijk op te schalen in projectcomplexiteit, zodat ze de software stap voor stap volledig leren beheersen.
Kortom: EPLAN is geen software die je in een weekend leert, maar met de juiste aanpak en voldoende praktijkervaring ben je sneller productief dan je misschien verwacht.