Een elektrotechnische opleiding verschilt van een algemene technische opleiding doordat de focus volledig ligt op elektriciteit, besturing en automatisering. Waar een brede technische opleiding meerdere disciplines combineert, zoals werktuigbouwkunde, materiaalkunde en productietechniek, gaat een elektrotechnische opleiding dieper in op één specifiek vakgebied. Dit maakt het een gerichte keuze voor wie weet dat elektrotechniek zijn of haar passie is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de elektrotechnische opleiding.
Welke vakken zitten er specifiek in een elektrotechnische opleiding?
Een elektrotechnische opleiding bevat vakken die direct gericht zijn op het ontwerpen, aansturen en beheren van elektrische installaties en besturingssystemen. Denk aan vakken zoals vermogenselektronica, elektrische machines, regel- en meettechniek, industriële automatisering en bekabelingstechniek. Dit onderscheidt de opleiding duidelijk van een algemene technische richting.
Afhankelijk van het niveau en de school kunnen de volgende onderwerpen aan bod komen:
- Elektrische installatietechniek: het ontwerpen en berekenen van bekabeling en schakelkasten
- Meet- en regeltechniek: het begrijpen en toepassen van sensoren, actuatoren en regelkringen
- PLC-programmering: het schrijven van besturingssoftware voor programmeerbare logische controllers
- Industriële automatisering: het integreren van machines en systemen in productielijnen
- Veiligheid en normen: werken volgens relevante elektrische normen en veiligheidsprotocollen
Op hbo-niveau komen daar vakken bij zoals vermogenssystemen, geavanceerde regeltechniek en projectmatig werken in een technische omgeving. Het is belangrijk om te weten dat elektrotechniek en elektronica verwante maar aparte vakgebieden zijn. Een elektrotechnische opleiding richt zich op installaties, besturing en vermogen, niet op het ontwerpen van printplaten of chips. Die laatste vallen onder elektronica-engineering en zijn een ander specialisme.
Wat voor soort werk doe je na een elektrotechnische opleiding?
Na een elektrotechnische opleiding werk je aan het ontwerpen, installeren, programmeren of onderhouden van elektrische en besturingstechnische systemen. Afhankelijk van je specialisatie en niveau kun je terecht als hardware engineer, software engineer, projectingenieur of technisch specialist bij industriële bedrijven, installatiebedrijven of engineeringsbureaus.
In de praktijk zijn er twee hoofdrichtingen die veel elektrotechnici inslaan:
Hardware engineering
Als hardware engineer of elektrotechnisch engineer werk je aan het ontwerpen van elektrische installaties en schakelkasten. Je gebruikt daarvoor engineeringtools zoals Eplan, AutoCAD Electrical of See Electrical. Je maakt kabelberekeningen, voert warmteberekeningen uit voor schakelkasten en zorgt dat installaties voldoen aan de geldende normen. Dit werk vind je in uiteenlopende sectoren, van de voedingsmiddelenindustrie tot machinebouw.
Software engineering
Als software engineer in de industriële automatisering programmeer je PLC-systemen van fabrikanten zoals Siemens, Beckhoff, Allen Bradley, Mitsubishi of Schneider. Je werkt met ontwerpmethoden zoals het V-model of Agile/Scrum en bent verantwoordelijk voor het testen en inbedrijfstellen van besturingssoftware. Dit is een sterk groeiende richting die steeds meer vraagt om engineers die zowel technisch als analytisch sterk zijn.
Wat is het verschil tussen elektrotechniek en werktuigbouwkunde?
Het belangrijkste verschil tussen elektrotechniek en werktuigbouwkunde is de focus: elektrotechniek richt zich op elektrische systemen, energie en besturing, terwijl werktuigbouwkunde zich bezighoudt met mechanische systemen, constructies en bewegende onderdelen. In de praktijk werken beide disciplines vaak samen, maar de kerncompetenties en vakken zijn fundamenteel verschillend.
Een werktuigbouwkundige denkt in krachten, materialen, thermodynamica en mechanische ontwerpen. Een elektrotechnicus denkt in stroomkringen, signalen, vermogen en besturing. In moderne industriële omgevingen zijn beide nodig. Een machine bestaat immers uit een mechanisch frame, maar heeft ook elektrische aandrijvingen en een besturingssysteem nodig om te functioneren. Mechatronica is een opleiding die beide werelden combineert, maar gaat daardoor minder diep in op elk afzonderlijk vakgebied.
Voor wie wil werken in industriële automatisering is elektrotechniek de meer directe route, zeker als de interesse ligt bij PLC-besturing, schakelkastontwerp of meet- en regeltechniek.
Welk niveau past bij een elektrotechnische opleiding: mbo of hbo?
Zowel mbo als hbo bieden een elektrotechnische opleiding aan, maar het niveau en de diepgang verschillen aanzienlijk. Op mbo-4-niveau leer je de praktische uitvoering van elektrische installaties en basisbesturing. Op hbo-niveau leer je complexere systemen ontwerpen, berekeningen uitvoeren en projecten technisch aansturen.
Een mbo-4-opleiding elektrotechniek leidt op voor uitvoerende functies zoals monteur, installateur of technisch medewerker. Je leert werken met bestaande systemen en voert taken uit op basis van technische tekeningen en schema’s.
Een hbo-opleiding elektrotechniek gaat een stap verder. Je leert zelfstandig technische ontwerpen maken, berekeningen uitvoeren en systemen specificeren. De opleiding bereidt je voor op functies als engineer, projectleider of specialist. In de industriële automatisering is een hbo-achtergrond in elektrotechniek, technische informatica of technische natuurkunde een sterke basis voor een carrière als hardware engineer of software engineer.
De keuze tussen mbo en hbo hangt af van je ambities en leervoorkeur. Wie wil doorgroeien naar een ontwerpende of leidinggevende technische rol kiest doorgaans voor hbo.
Kun je doorstromen van een brede technische opleiding naar elektrotechniek?
Ja, doorstromen van een brede technische opleiding naar een specialisatie in elektrotechniek is zeker mogelijk. Veel technische opleidingen bieden een gemeenschappelijk eerste jaar, waarna je kunt kiezen voor elektrotechniek als verdieping. Daarnaast zijn er schakelprogramma’s en zij-instroommogelijkheden voor mensen met relevante werkervaring.
Op mbo-niveau kun je na een brede technische basis doorstromen naar een vervolgopleiding in elektrotechniek of industriële automatisering. Op hbo-niveau zijn er veel instellingen die een instroomtoets of schakeljaar aanbieden voor studenten met een aanverwant mbo-4-diploma.
In de praktijk zien we ook dat professionals met een werktuigbouwkundige of mechatronische achtergrond doorgroeien naar een rol in de elektrotechniek, zeker als zij zich bijscholen in PLC-programmering of schakelkastontwerp. Werkervaring gecombineerd met gerichte cursussen of een deeltijdopleiding bij een technisch ingenieursbureau is een bewezen route voor zij-instromers.
Het is dus geen gesloten vakgebied. Wie affiniteit heeft met elektriciteit, besturing en automatisering kan ook vanuit een andere technische richting zijn of haar weg vinden naar elektrotechniek.
Zo helpt EXPRO Engineering jou verder in de elektrotechniek
Bij EXPRO Engineering werken we uitsluitend met technische professionals die écht begaan zijn met hun vak. Of je nu een achtergrond hebt als hardware engineer of software engineer, wij bieden uitdagende projecten in de industriële automatisering waar je je elektrotechnische kennis volledig kunt inzetten en verder kunt ontwikkelen.
Dit is wat wij concreet bieden aan elektrotechnisch engineers:
- Hardware engineering projecten waarbij je werkt met tools zoals Eplan, AutoCAD Electrical en See Electrical aan schakelkastontwerp en kabelberekeningen
- Software engineering opdrachten met PLC-systemen van Siemens, Beckhoff, Allen Bradley, Mitsubishi en andere fabrikanten
- Complexe projecten van concept tot inbedrijfstelling, inclusief FAT en on-site verbetertrajecten
- Een omgeving van vakgenoten waarbij iedereen, tot op directieniveau, een technische achtergrond heeft
- Opdrachten in diverse industrieën, van de voedingsmiddelenindustrie tot machinebouwers en systeemintegrators
Ben jij een ervaren elektrotechnisch engineer met een mbo-4- of hbo-achtergrond en wil je werken aan technisch uitdagende projecten? Neem contact met ons op en ontdek welke mogelijkheden er voor jou zijn bij EXPRO Engineering.