Een elektrotechnische tekening controleer je voor oplevering door hem stap voor stap te toetsen op volledigheid, normconformiteit, klantstandaarden en overeenstemming met de installatie. Werk systematisch van titelblok en structuur naar de details van elk schema. Zo vind je fouten voordat ze op de werkvloer of tijdens de FAT en inbedrijfstelling zichtbaar worden. Hieronder loop je door de belangrijkste vragen bij een goede tekeningcontrole.
In welke volgorde loop je een tekeningcontrole door?
Begin bij de grote lijnen en werk toe naar de details: eerst titelblok en documentstructuur, dan voeding en beveiliging, vervolgens de besturingsschema’s, klemmenstroken en kabelstaten. Een vaste volgorde voorkomt dat je zaken overslaat en maakt je controle herhaalbaar, ook als een collega de tekening later opnieuw bekijkt.
Een praktische volgorde ziet er zo uit:
- Administratie: projectnummer, tekeningnummers, revisieletters, datum en auteur.
- Structuur: inhoudsopgave, paginanummering, kruisverwijzingen en plaatsaanduidingen.
- Hoofdstroom: voeding, hoofdschakelaar, beveiligingen, kabeldoorsneden en aardingsconcept.
- Besturingsstroom: PLC-ingangen en -uitgangen, veiligheidscircuits, noodstops en interlocks.
- Aansluitingen: klemmenstroken, kabelstaten en veldbekabeling.
- Stuklijst en lay-out: artikelnummers, aantallen en de opbouw van de schakelkast.
Controleer de tekening liefst niet alleen in je eigen CAD-omgeving. Een PDF-export of uitdraai laat soms fouten zien die op het scherm over het hoofd worden gezien, zoals afgekapte teksten of verkeerd gekoppelde kruisverwijzingen.
Welke punten staan op een checklist voor elektrische schema’s?
Een checklist voor elektrische schema’s bevat minimaal: kloppende componentcodes, juiste kabeldoorsneden en beveiligingswaarden, complete kruisverwijzingen, correcte klemnummering, veiligheidsfuncties en een actuele stuklijst. Door deze punten af te vinken leg je vast wat je gecontroleerd hebt en voorkom je dat controle afhangt van het geheugen.
Neem in elk geval deze onderdelen op:
- Zijn alle plaatsaanduidingen uniek en consistent met de stuklijst?
- Passen kabeldoorsnede, zekering of motorbeveiliging en kabellengte bij het vermogen van de verbruiker?
- Zijn de warmteberekening en de beschikbare ruimte in de schakelkast nog in lijn met het schema?
- Zijn PLC-adressen en I/O-lijsten gelijk aan wat de software engineer verwacht?
- Staan noodstop, veiligheidsrelais en beveiligde zones correct getekend?
- Zijn reserveklemmen, aarding en afscherming aangegeven?
- Is de legenda compleet en kloppen de symbolen met de gekozen standaard?
Een checklist is ook een mooi leermiddel. Elke fout die je in de praktijk tegenkomt, voeg je toe aan de lijst. Na een paar projecten heb je een checklist die precies past bij jouw type machines en installaties.
Welke normen en klantstandaarden moet een tekening volgen?
Een elektrotechnische tekening volgt in de eerste plaats de geldende normen, zoals NEN 1010 voor laagspanningsinstallaties en NEN-EN-IEC 60204-1 voor de elektrische uitrusting van machines. Daarbovenop komen vaak klantstandaarden die dieper gaan dan de norm, bijvoorbeeld voor symbolen, kleurcodes, nummering en gewenste fabrikanten.
De norm zegt wat veilig en toelaatbaar is. De klantstandaard zegt hoe de klant het graag ziet. Denk aan een eigen drawing template, vaste klemmenstrookindeling, voorgeschreven draadkleuren of een bepaald PLC-platform. Vraag deze standaarden aan het begin van het project op en loop ze voor oplevering expliciet na. Een tekening die technisch klopt maar afwijkt van de klantstandaard, leidt in de praktijk alsnog tot opmerkingen bij de oplevering.
Twijfel je over een interpretatie, stel dan proactief een vraag aan de klant. Dat is in de industrie geen zwakte maar vakmanschap: het kost nu een telefoontje en voorkomt aanpassingen aan een kast die al gebouwd is.
Wat zijn de meest voorkomende fouten in elektrotechnische tekeningen?
De meest voorkomende fouten in elektrotechnische tekeningen zijn dubbele of ontbrekende plaatsaanduidingen, verkeerde of verouderde kruisverwijzingen, kabeldoorsneden die niet bij de beveiliging passen, afwijkende I/O-adressen en een stuklijst die niet meer synchroon loopt met het schema. Veel van deze fouten ontstaan door late wijzigingen.
Typische voorbeelden uit de machinebouw en industriële installaties:
- Een motor is in het schema aangepast naar een hoger vermogen, maar de motorbeveiliging en kabel zijn niet meegegaan.
- Een sensor is verplaatst, terwijl de klemnummering en kabelstaat nog de oude situatie tonen.
- Een contact in een veiligheidscircuit is als maker getekend terwijl het een verbreker moet zijn.
- Reservecontacten van relais zijn dubbel gebruikt.
- Pagina’s zijn verplaatst, waardoor kruisverwijzingen naar een verkeerde pagina wijzen.
Moderne tools zoals EPLAN en AutoCAD Electrical bieden controlefuncties die veel van deze fouten automatisch signaleren, zoals dubbele plaatsaanduidingen of open verwijzingen. Gebruik die controles altijd, maar vertrouw er niet blind op. Een tool ziet geen functioneel logische fout, zoals een noodstop die niet alle gevaarlijke bewegingen afschakelt.
Hoe controleer je of de tekening overeenkomt met de installatie?
Je controleert of de tekening overeenkomt met de installatie door de schema’s naast de gebouwde kast en het veld te leggen en punt voor punt te vergelijken. Zo ontstaan as-built tekeningen die de werkelijke situatie weergeven. Dit gebeurt meestal tijdens de bedrading, FAT en inbedrijfstelling.
Controle tijdens FAT en inbedrijfstelling
Tijdens de FAT test je functies, noodstops en I/O-signalen met het schema in de hand. Elke afwijking die je tegenkomt, markeer je direct op de tekening, bijvoorbeeld met een rode pen of via een redline in je CAD-pakket. Zo verdwijnen aanpassingen die op het laatste moment in de kast zijn doorgevoerd niet in de wandelgangen.
Van redlines naar as-built
Na de inbedrijfstelling verwerk je alle markeringen in het definitieve schema. Controleer daarna steekproefsgewijs of de aangepaste pagina’s ook echt kloppen met de kast. Een as-built tekening is pas af als iemand anders er zonder uitleg mee kan werken, bijvoorbeeld een servicemonteur die om twee uur ’s nachts een storing moet zoeken.
Hoe leg je de eindcontrole en revisies vast?
Je legt de eindcontrole vast met een ingevulde en ondertekende checklist, een bijgewerkt revisieblok op elke gewijzigde pagina en een revisielijst met datum, auteur en omschrijving van de wijziging. Dat maakt zichtbaar wie wat heeft gecontroleerd en maakt latere wijzigingen traceerbaar.
Goed revisiebeheer bestaat uit een aantal vaste gewoonten:
- Verhoog de revisieletter bij elke inhoudelijke wijziging, ook bij kleine aanpassingen.
- Beschrijf kort wat er veranderd is en waarom.
- Bewaar de vorige versie, zodat je kunt terugvallen en vergelijken.
- Lever alleen de laatste goedgekeurde revisie op en zorg dat oude versies niet in omloop blijven.
- Laat een tweede engineer de eindcontrole doen als dat mogelijk is. Een vers paar ogen ziet wat jij na weken niet meer opmerkt.
Een eindcontrole is dus geen formaliteit, maar het moment waarop je laat zien dat jouw werk betrouwbaar is.
Hoe EXPRO Engineering helpt bij het controleren van elektrotechnische tekeningen
Bij ons is tekeningcontrole een vast onderdeel van het vak. Als electrical hardware engineer werk je bij ons aan het ontwerpen en verbeteren van elektrotechnische en besturingsinstallaties, en je bewaakt de kwaliteit van je eigen werk en dat van je collega’s. Wij werken met collega’s die allemaal een technische achtergrond hebben, tot op directieniveau, dus je krijgt vakinhoudelijke feedback van mensen die begrijpen waar je mee bezig bent.
Dit kun je bij ons verwachten:
- Projecten bij uiteenlopende klanten in de industrie, van voedingsmiddelenbedrijven tot systeemintegrators, waardoor je met verschillende klantstandaarden leert werken.
- Werken met tools als EPLAN, AutoCAD en Engineering Base, inclusief kabelberekening en warmteberekening voor schakelkasten.
- Betrokkenheid van concept tot nazorg, inclusief FAT, inbedrijfstelling en on-site verbeterprojecten.
- Ruimte om je vakkennis te verdiepen en te sparren met collega’s, ook met onze software engineers.
Meer over onze werkwijze lees je op de pagina over electrical engineering. Past dit bij jou? Bekijk dan de openstaande vacatures, waaronder die voor electrical hardware engineer. Heb je eerst een vraag, neem dan gerust contact met ons op.
Gerelateerde artikelen
- Waarom staan er zoveel verschillende functietitels tussen elektrotechniek vacatures?
- Welke NEN 3140 cursussen zijn er?
- Hoe blijft een electrical engineer up-to-date met nieuwe technologieën?
- Hoe draagt een electrical engineer bij aan energiebesparingen in de industrie?
- Welke vaardigheden heeft een hardware engineer nodig?
