Besturingsschema’s standaardiseer je met EPLAN door vaste onderdelen vast te leggen in een basisproject, herbruikbare macro’s te bouwen, naamgeving en artikeldata centraal te beheren en schema’s structureel te controleren. Zo werk je sneller, maak je minder fouten en blijft elk project herkenbaar voor collega’s.
Dat geldt voor elke machinebouwer of installatiebouwer die met EPLAN Electric P8 werkt, van een kleine schakelkast tot een complete productielijn. Hieronder lees je in zes vragen hoe je dat stap voor stap aanpakt.
Welke onderdelen van een besturingsschema standaardiseer je als eerste?
Begin met de onderdelen die in vrijwel elk project terugkomen: voedingen, veiligheidscircuits, motorbeveiligingen, PLC-voeding en klemmenstroken. Deze onderdelen veranderen zelden van opbouw, dus de winst bij standaardisatie is direct merkbaar in je elektrotechnisch ontwerp.
Een praktische volgorde ziet er zo uit:
- Voedingsgroep: hoofdschakelaar, transformator, 24 VDC-voeding en beveiligingen.
- Veiligheidscircuit: noodstop, veiligheidsrelais en deurvergrendeling.
- Motoraansturing: directe starters, softstarters en frequentieregelaars.
- PLC-kaarten: digitale en analoge in- en uitgangen met vaste adresstructuur.
- Voorbladen en overzichten: titelblok, inhoudsopgave, klemmenplan en kabellijst.
Kijk daarnaast naar je eigen projecthistorie. Welke pagina’s kopieer je telkens van een oud project? Die pagina’s zijn de beste kandidaten voor je eerste standaard.
Hoe bouw je een bruikbare EPLAN-macrobibliotheek op?
Een bruikbare macrobibliotheek bouw je op door kleine, afgeronde functies als macro vast te leggen, ze logisch te structureren en ze consequent te benoemen. Start met circuits die je vaak gebruikt en breid de bibliotheek pas uit als de eerste macro’s in de praktijk bewezen hebben dat ze werken.
Houd bij het maken van EPLAN-macro’s rekening met deze uitgangspunten:
- Eén macro, één functie: een motorgroep met beveiliging en schakelaar is beter dan een macro van drie pagina’s met alles erin.
- Gebruik variabelen: werk met platte of vrij in te vullen variabelen voor installatie, locatie en BMK, zodat de macro zich aanpast aan het project.
- Logische mappenstructuur: groepeer op functie, bijvoorbeeld voeding, veiligheid, motoren en I/O.
- Documenteer de macro: geef in de eigenschappen aan waarvoor hij dient en voor welke variant hij geldt.
- Beheer centraal: zet de bibliotheek op een gedeelde locatie zodat het hele team met dezelfde versie werkt.
Een macro die niemand begrijpt of terugvindt, wordt niet gebruikt. Zorg daarom dat een collega binnen een minuut de juiste macro kan vinden.
Hoe zorg je voor consistente naamgeving en artikeldata?
Consistente naamgeving en artikeldata bereik je met een vaste bouwregel voor betrekkingskenmerken (BMK) en één centrale EPLAN-artikeldatabase waaruit iedereen put. Zo vermijd je dubbele artikelen, afwijkende benamingen en fouten in stuklijsten of bestellijsten.
Voor de naamgeving werkt het goed om vooraf af te spreken hoe een BMK is opgebouwd. Denk aan een vaste structuur met functietype, nummering en eventueel een verwijzing naar een installatiedeel. Leg dit vast in een korte handleiding, zodat nieuwe collega’s het ook direct oppakken.
Voor artikeldata gelden een paar vuistregels:
- Gebruik één artikelnummer per fysiek component, ook als het in meerdere macro’s voorkomt.
- Vul gegevens volledig in: fabrikant, type, omschrijving, afmetingen en eventueel macrokoppeling.
- Gebruik klantspecifieke of voorkeurscomponenten als aparte markering of aparte database, zodat je snel kunt filteren.
- Wijs één persoon of een klein team aan dat de database beheert. Dat voorkomt wildgroei.
Werk je voor klanten met eigen standaarden, bijvoorbeeld in de voedingsmiddelenindustrie of bij systeemintegratoren? Dan loont het om die eisen vooraf in je template te verwerken in plaats van achteraf aan te passen.
Wat is het verschil tussen een basisproject en een macro?
Een basisproject is een compleet projectsjabloon met instellingen, formulieren, structuurregels en vaste pagina’s waarmee je elk nieuw project start. Een macro is een herbruikbaar schemadeel dat je binnen een project invoegt. Het basisproject bepaalt het kader, de macro levert de inhoud.
Je kunt het zien als een gebouw en de bouwdelen. Het EPLAN-template bevat de basisinstellingen die voor elk project gelden, zoals:
- pagina- en structuurindeling;
- titelblok en formulieren;
- symboolbibliotheek en schemastandaard;
- rapportinstellingen voor klemmenplan, kabellijst en stuklijst;
- gebruikersrechten en controle-instellingen.
Een macro voeg je daarna toe waar je hem nodig hebt, bijvoorbeeld een motorgroep of een veiligheidsrelais. Een goed basisproject voorkomt dat je elk project opnieuw moet instellen. Goede macro’s voorkomen dat je telkens dezelfde circuits moet tekenen. Het sterkste resultaat krijg je als beide op elkaar zijn afgestemd.
Hoe controleer je of je schema’s aan de standaard voldoen?
Je controleert schema’s op standaardconformiteit met de ingebouwde controles van EPLAN, aangevuld met een vaste checklist en een collegiale review. Zo vang je fouten in BMK’s, ontbrekende artikelgegevens en afwijkende pagina-opbouw op voordat het schema de werkplaats of de klant bereikt.
Een praktische aanpak bestaat uit drie lagen:
- Automatische controle: laat de EPLAN-controles lopen op dubbele BMK’s, open aansluitpunten, ontbrekende artikelen en kruisverwijzingen. Stel de controleprofielen vooraf in je basisproject in.
- Checklist per project: loop de belangrijkste punten na, zoals de voedingsopbouw, het veiligheidscircuit, de I/O-adressering en de kabelnummering.
- Peer review: laat een collega meekijken. Een tweede paar ogen ziet vaak wat je zelf over het hoofd ziet.
Bekijk de uitkomsten ook als leermateriaal. Terugkerende fouten wijzen vaak op een macro of instelling die verbeterd moet worden.
Wanneer is afwijken van de standaard verstandig?
Afwijken van de standaard is verstandig wanneer een klanteis, een veiligheidsnorm of een technische uitzondering dat vereist en je de afwijking bewust vastlegt. Afwijken uit gemak of tijdsdruk is dat niet, want dan ondermijn je de consistentie die de standaard juist oplevert.
Voorbeelden van goede redenen zijn:
- de klant schrijft eigen componenten of een eigen schemaopbouw voor;
- de machine of installatie heeft een bijzondere functie waarvoor geen bestaande macro past;
- een toegepaste norm of nieuwe veiligheidseis vraagt om een andere oplossing.
Leg elke afwijking vast, met de reden en de datum. Komt dezelfde afwijking vaker voor? Dan is het tijd om je standaard aan te passen of een nieuwe variant als macro op te nemen. Zo blijft je standaard levend en groeit hij mee met de praktijk.
Hoe EXPRO Engineering helpt bij het standaardiseren van besturingsschema’s
Bij ons werk je als electrical hardware engineer in uiteenlopende projecten, van machinebouw tot industriële installaties. Je werkt dagelijks met tools als EPLAN, AutoCAD en Engineering Base en bouwt mee aan schema’s die voldoen aan klantstandaarden. Onze electrical engineering draait om vakmanschap, en iedereen bij ons heeft een technische achtergrond, tot op directieniveau.
Dit kun je van ons verwachten:
- afwisselende projecten waarin je ervaring opdoet met verschillende branches en klantstandaarden;
- ruimte om te werken aan templates, macro’s en betere werkwijzen;
- collega’s met dezelfde passie voor techniek, met wie je kennis deelt en elkaars schema’s reviewt;
- volop kansen om je technisch te blijven ontwikkelen.
Herken je jezelf in dit verhaal en werk je graag aan slim, herbruikbaar ontwerp? Bekijk dan onze openstaande vacatures en kijk of er een rol bij past. Heb je eerst een vraag? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.
